Gel Vatandaş, Komisyonun Ucuzu Burada…

Gel Vatandaş, Komisyonun Ucuzu Burada…

Evet, okuduğunuz başlıkta bir sorun yok. Mahalle pazarında POS cihazı ve komisyon dağıtan bankaların yaptığı da aynen bu. Firmalara, sırf piyasayı ve ekonomiyi alt üst etmek için 1.90 gibi düşük bir komisyon bile veriyorlar. Gerçekten böyle mi, diye sormadan edemiyorum. Merkez Bankası bu komisyon oranlarında bir liste yayınlamasına rağmen, bankalar neden bu tavan ve tabana uymuyor?

Şimdi gelelim asıl konuya: Bankalar kime bağlı ve merkez bankasının diğer bankalar üzerindeki hakimiyeti nedir?

Merkez bankasının diğer bankalar üzerindeki hakimiyeti, bir ülkenin parasal sisteminin düzenli ve sağlıklı işlemesi için oldukça önemlidir. Merkez bankası, bir ülkedeki tüm bankaların “bankası” olarak kabul edilir ve bu nedenle diğer bankalar üzerinde belirli yetkilere ve araçlara sahiptir.

Merkez Bankasının Diğer Bankalar Üzerindeki Hakimiyeti Nasıl Gerçekleşir?

• Para Politikası: Merkez bankası, faiz oranlarını belirleyerek, bankaların birbirlerinden ve kamuoyundan ne kadar faizle borç alacaklarını ve vereceklerini düzenler. Bu da dolaylı olarak kredi miktarını ve ekonomideki para arzını etkiler.
• Zorunlu Karşılıklar: Merkez bankası, bankaların mevduatlarının bir kısmını kendisinde bulundurmalarını zorunlu kılar. Bu sayede bankaların kredi verme kapasitesi sınırlanır ve para arzı üzerinde daha fazla kontrol sağlanır.
• Likidite Sağlama: Bankalar, beklenmedik durumlarda ihtiyaç duydukları likiditeyi (nakit veya nakite dönüştürülebilir varlıklar) merkez bankasından temin edebilirler. Ancak bu işlem, genellikle belirli koşullar altında ve karşılığında yapılır.
• Bankacılık Düzenlemeleri: Merkez bankası, bankaların sermaye yeterliliği, risk yönetimi gibi konularda belirlediği kuralları denetler ve bankaların bu kurallara uymalarını sağlar.
• Bankaların Son Çare Merkezi Olma: Bankalar ciddi finansal zorluklarla karşılaştığında, merkez bankası onlara son çare olarak kredi sağlayabilir veya diğer destek mekanizmalarını devreye sokabilir.

Merkez Bankasının Bu Hakimiyetinin Amaçları Nelerdir?

• Fiyat İstikrarını Sağlamak: Enflasyonu hedeflenen seviyelerde tutmak ve fiyatların aşırı yükselmesini önlemek.
• Finansal Sistemin İstikrarını Korumak: Bankaların iflasını önlemek ve finansal sistemin çökmesini engellemek.
• Ekonomik Büyümeyi Desteklemek: Uygun para politikalarıyla ekonomik büyümeyi teşvik etmek ve istihdamı artırmak.
• Ödeme Sistemlerinin Güvenliğini Sağlamak: Ödeme sistemlerinin sorunsuz çalışmasını ve güvenilir olmasını sağlamak.

Merkez bankasının diğer bankalar üzerindeki hakimiyeti, bir ülkenin ekonomik istikrarı ve finansal sisteminin sağlıklı işlemesi için hayati öneme sahiptir. Bu hakimiyet, para politikası araçları, zorunlu karşılıklar, likidite sağlama, bankacılık düzenlemeleri ve bankaların son çare merkezi olma gibi çeşitli yollarla gerçekleşir.

Şimdi de bu bankaların aslında ekonomi bakanlığı yani kamuya olan komisyon yüklerini açalım biraz da. Bankaların uyguladığı komisyon oranlarındaki bu indirimler aslında kamuya yükü yılda 12 milyar dolar olduğunu biliyor musunuz?

POS komisyonları, tüketicilerin kredi veya banka kartlarıyla yaptıkları ödemelerde işletmelerin bankalara ödediği bir tür hizmet bedelidir. Bu komisyon oranlarının belirlenmesi, hem işletmelerin karlılığı hem de tüketici harcamaları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu makalede, bankaların POS komisyonlarında uygulaması gereken 3,11 rakamı yerine 1,90 gibi daha düşük bir oran uygulamasının kamu ve ülke ekonomisine nasıl zarar verebileceği üzerinde durulacaktır.

Kamu ve Ülke Ekonomisi Üzerindeki Olumsuz Etkiler

Devlet Bütçesindeki Kayıplar:

• KDV Kaybı: POS işlemlerinden elde edilen gelirlerin düşmesiyle, devlet bütçesine aktarılan KDV miktarı da azalacaktır. Bu durum, kamu hizmetlerinin finansmanında sıkıntılara yol açabilir.
• Diğer Vergilerdeki Kayıplar: POS komisyonları üzerinden elde edilen gelirler, diğer dolaylı vergilerin toplanmasında da tetikleyici bir rol oynayabilir. Bu gelirlerin azalması, dolaylı vergilerde de kayıplara neden olabilir.

Ekonomik Büyümedeki Yavaşlama:

• Tüketici Harcamalarının Azalması: Düşük komisyon oranları, işletmelerin maliyetlerini düşürerek tüketici fiyatları üzerinde baskı oluşturur. Ancak, bu durum uzun vadede tüketici harcamalarının azalmasına ve ekonomik büyümenin yavaşlamasına neden olabilir.
  Yatırımın Azalması: İşletmelerin karlılıkları azaldığında, yeni yatırımlara ayıracak kaynakları da azalır. Bu durum, üretkenliğin düşmesine ve ekonomik büyümenin yavaşlamasına yol açar.

• Finansal Sistemin Zayıflaması: Bankaların Karlılıklarının Azalması: Düşük komisyon oranları, bankaların gelirlerini azaltarak karlılıklarını düşürür. Bu durum, bankaların kredi verme kapasitesini sınırlayabilir ve finansal sistemin istikrarını tehdit edebilir.
  Bankacılık Sektörünün Rekabet Gücünün Zayıflaması: Düşük kar marjları, bankaların yeni teknolojilere yatırım yapma ve müşterilere daha iyi hizmet sunma konusunda isteksizleşmelerine neden olabilir. Bu durum, bankacılık sektörünün rekabet gücünü zayıflatır.

• Kara Para Aklamanın Kolaylaşması:Düşük Komisyon Oranları ve Kara Para: Düşük komisyon oranları, kara para aklamanın daha cazip hale gelmesine neden olabilir. Çünkü suç örgütleri, düşük maliyetle büyük miktarda parayı sisteme aktarabilirler.

Bankaların POS komisyonlarında uygulaması gereken oranların keyfi olarak düşürülmesi, hem kamu hem de ülke ekonomisi için ciddi riskler taşır. Devlet bütçesindeki kayıplar, ekonomik büyümenin yavaşlaması, finansal sistemin zayıflaması ve kara para aklamanın kolaylaşması gibi olumsuz sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle, POS komisyon oranlarının belirlenmesinde objektif kriterler ve uzun vadeli ekonomik etkiler göz önünde bulundurulmalıdır.

Tabi bu kadar çok zarardan anlattık elbet buna bir diyen olmalıdır değil mi?
Rekabet kurulu neden devreye girmemektedir, yada BBDK neden müdehale etmemektedir.

Haydi başlayalım!

Rekabet kurumu ve BDDK kurumuna bir başvuruda bulunalım sonrasında aldığımız cevapları sizlerle paylaşalım.

Başvuru metnine yukarıda yazdığım KAMU ZARARINI açıklamasını ekliyorum ve gönderiyorum. Peki bu başvuruya verilen cevap ne oldu sizce.
(Şikayetlerin cevapları ayrıca makaleye eklenecektir.)